Pierwsza wizyta u psychoterapeuty

Psychoterapia pozwala znacząco podnieść jakość życia, dzięki niej poradzisz sobie z trudnościami, które ograniczają Twój rozwój. Warto jednak pamiętać, że jest to proces, dlatego spektakularne zmiany nie pojawią się już po pierwszej sesji. Z każdym spotkaniem będziesz zdobywać nowe umiejętności i wzmacniać już istniejące. Ile trwa psychoterapia i jakich efektów możesz spodziewać się po jej zakończeniu? Sprawdź, jak przygotować się do pierwszej wizyty u terapeuty. 

Na czym polega psychoterapia? 

Psychoterapia to forma wsparcia zdrowia psychicznego i rozwoju osobistego, która opiera się na rozmowie ze specjalistą. W procesie zdrowienia i odzyskiwania równowagi emocjonalnej kluczową rolę odgrywa relacja z terapeutą. Ta jednak znacząco różni się od innych w Twoim życiu. Specjalista w pełni akceptuje i potwierdza Twoje uczucia jako ważne i zasługujące na uwagę. Relacja terapeutyczna pomaga poradzić sobie z trudnymi doświadczeniami z przeszłości i budować zdrowsze więzi. Każdy specjalista korzysta z narzędzi charakterystycznych dla swojego nurtu. 

Psychoterapia bywa też określana leczeniem poprzez rozmowę. Pokazuje to, że w jej przypadku nie mamy do czynienia z farmakoterapią, lecz stopniowym przezwyciężaniem trudności przy wsparciu specjalisty. 

Czym są nurty psychoterapeutyczne? 

Różne drogi prowadzą do tego samego celu, co wyjaśnia, dlaczego każdy z nurtów psychoterapii pomaga podnieść jako życia klienta. Choć specjaliści korzystają z innych narzędzi, to w procesie zmiany kluczową rolę odgrywa relacja z terapeutą. Metody poszczególnych nurtów pełnią funkcję uzupełniającą. Można to porównać do pisania maila – wiadomość sformułujesz na laptopie, tablecie i smartfonie. Niezależnie od tego, jakie urządzenie wybierzesz, bardziej liczy się to, co chcesz przekazać.

Szczególną popularnością cieszy się psychoterapia poznawczo-behawioralna, znana też jako terapia CBT. Opiera się na założeniu, że wiele z Twoich trudności wynika z negatywnych przekonań, w które wierzysz. Np. gdy uważasz, że nikt Cię nie lubi, odczuwasz nieprzyjemne emocje, które zniechęcają Cię do nawiązywania relacji międzyludzkich. Na szczęście przy wsparciu terapeuty możesz to zmienić i zacząć budować bliskościowe więzi z innymi. 

Terapia poznawczo-behawioralna z założenia jest krótkoterminowa. Opiera się nie tylko na rozmowie ze specjalistą podczas sesji, ale też na wykonywaniu zadań między spotkaniami, o które zostaniesz poproszony. Jeśli jakieś wydaje Ci się niezrozumiałe, pierwszy raz możesz zrobić je wspólnie z terapeutą. 

Terapia poznawczo-behawioralna jest rekomendowana w leczeniu depresji, zaburzeń lękowych, zaburzeń odżywiania, uzależnień i zaburzeń snu. 

Psychoterapia integratywna, znana też jako terapia integracyjna, korzysta z narzędzi różnych nurtów, dobierając je do indywidualnych potrzeb klienta. 

Jak wybrać odpowiedniego terapeutę? 
Przejrzyj opinie o specjaliście w sieci lub skorzystaj z polecenia znajomych. 
Zobacz, czym zajmuje się terapeuta i w jakim nurcie pracuje. Poczytaj o jego podstawowych założeniach. Pomocne okażą się odpowiedzi na poniższe pytania. Czy rozważasz długoterminową psychoterapię i masz na nią środki? Preferujesz partnerstwo czy dyrektywne podejście specjalisty? Wolisz rozwiązywać problemy podczas sesji czy również poza nimi, wykonując zadania domowe? 
Umów się na konsultację ze specjalistą. Ocenisz, czy dobrze się rozumiecie i potrafisz obdarzyć go zaufaniem. Zgranie pod kątem osobowości jest bardzo ważne. Jeśli dobrze czujesz się w towarzystwie terapeuty, to znak, że istnieje szansa na zbudowanie dobrej relacji, która pełni kluczową rolę w procesie psychoterapii. 

Kiedy warto skorzystać z psychoterapii? 

Psychoterapia nie jest zarezerwowana wyłącznie dla osób, które mają poważne problemy uniemożliwiające normalne funkcjonowanie. Każdy, kto czuje, że trudności przewyższają jego zasoby radzenia sobie, może skorzystać z profesjonalnego wsparcia. Nie świadczy to o jego słabości, lecz o odwadze i sile. To naturalne, że przed pierwszą wizytą możesz odczuwać pewne obawy, ale pamiętaj, że robisz ważny krok w kierunku lepszego samopoczucia.

Dla kogo jest psychoterapia? Warto z niej skorzystać, gdy:

zmagasz się ze spadkiem nastroju i zdradzasz objawy depresji, 
odczuwasz lęk, który obniża jakość życia i uniemożliwia Ci normalne funkcjonowanie, 
podejrzewasz u siebie zaburzenie osobowości, 
masz problemy z budowaniem relacji, 
borykasz się z niską samooceną i syndromem oszusta, 
zbyt mocno siebie krytykujesz, nie umiesz okazywać sobie samowspółczucia w obliczu trudności, jakie niesie życie, 
brakuje Ci asertywności, dlatego nie umiesz stawiać zdrowych granic, 
wpadłeś/-aś w uzależnienie chemiczne lub behawioralne, przez co nałóg przejął kontrolę nad Twoim życiem, 
doświadczyłeś/-aś traumy i chcesz się z nią uporać, aby nie definiowała Twojego życia,
brakuje Ci motywacji do działania,
dopadło Cię wypalenie zawodowe lub rodzicielskie, 
przeżywasz trudne chwile z powodu otrzymania diagnozy, rozwodu lub straty bliskiej osoby, 
masz problemy wychowawcze i potrzebujesz wsparcia w ich rozwiązaniu, 
Twój związek przeżywa kryzys i chcesz pracować nad sobą, aby spróbować go uratować,
chcesz lepiej radzić sobie z codziennością przy ADHD lub autyzmie. 

Jak wygląda pierwsza wizyta u psychoterapeuty? 

Pierwsza wizyta u psychoterapeuty ma niezobowiązujący charakter, dlatego warto podejść do niej jak do spotkania, w którym obie strony wzajemnie się poznają. Terapeuta może zadać kilka pytań dotyczących Twoich myśli, uczuć i sytuacji, które skłoniły Cię do rozpoczęcia terapii. Pamiętaj, że nie musisz od razu znać wszystkich odpowiedzi – wspólnie znajdziecie drogę do lepszego zrozumienia Twoich wyzwań. Najważniejsze jest, abyś czuł/a się komfortowo i wiedział/a, że to miejsce, w którym możesz być sobą bez obaw o ocenę.

O co pyta psychoterapeuta podczas pierwszej wizyty? Warto przygotować się na poruszenie takich kwestii jak:

aktualny stan zdrowia, 
problemy w związku lub dotyczące życia singla/-ielki, 
sytuacja zawodowa i wyzwania z nią związane, 
relacje z rodzicami i rodzeństwem, 
trudne wydarzenia z dzieciństwa i dorosłości – rozwód rodziców, nieplanowana ciąża, poronienie, leczenie onkologiczne, 
choroby w rodzinie, które mogłyby przyczyniać się do niezaspokojenia elementarnych potrzeb, 
doświadczenie przemocy w rodzinie, związku, szkole czy miejscu pracy, 
problemy finansowe rodziców, które przełożyły się na życie w biedzie,
padanie ofiarą dyskryminacji ze względu na płeć, tożsamość płciową lub psychoseksualną, pochodzenie etniczne itp., 
trudności w nauce i krytyka ze strony prowadzących zajęcia, 
poczucie odrzucenia przez rodziców, rówieśników itp.,
poczucie odmienności spowodowane np. neuroróżnorodnością, 
pierwsze związki romantyczne, 
relacje międzyludzkie,
sytuacje, w których odczuwasz lęk lub czujesz się niewystarczający/-a
samopoczucie i nastrój. 

Podczas pierwszych spotkań terapeuta może zadawać pytania, które na pierwszy rzut oka wydają się nieoczywiste, ale mają na celu lepsze zrozumienie Twojej historii i doświadczeń. Może się okazać, że pewne trudności w relacjach mają głębsze korzenie, na przykład w doświadczeniach z dzieciństwa. Terapeuta pomoże Ci odkryć te powiązania i krok po kroku zrozumieć, jak wpływają na Twoje obecne życie, aby wspólnie pracować nad ich przezwyciężeniem.

Jak przygotować się do pierwszej wizyty u psychoterapeuty? 
Rozpoczęcie psychoterapii może budzić różne emocje – to naturalne, że czujesz się niepewnie lub obawiasz się otwarcia przed kimś nowym. Terapeuta jest jednak po to, by stworzyć bezpieczną przestrzeń, w której możesz swobodnie mówić o swoich doświadczeniach, emocjach i myślach bez lęku przed oceną. Pamiętaj, że relacja z terapeutą jest wyjątkowa. Opiera się na całkowitej akceptacji Twojej osoby, doświadczeń, emocji i zachowań. Nie oznacza to, że psychoterapeuta powie Ci, że możesz spocząć na laurach. Wręcz przeciwnie, będzie wspierać Cię we wprowadzaniu zmian, które podniosą jakość Twojego życia w dłuższej perspektywie czasu.

Jeśli odczuwasz obawy przed rozpoczęciem psychoterapii, wiedz, że

specjalista nie ma prawa Cię oceniać, 
psychoterapeutę obowiązuje tajemnica zawodowa, więc nie może nikomu wyjawić Twoich sekretów, 
psychoterapia nikogo nie stygmatyzuje, korzysta z niej wiele osób, w tym polityków i artystów, aby podnieść jakość swojego życia, 
to naturalne, że przed pierwszą wizytą możesz odczuwać pewne obawy, ale pamiętaj, że robisz ważny krok w kierunku lepszego samopoczucia.

Psychoterapia przynosi zmiany, ale te pojawiają się powoli i stopniowo, dlatego nie spodziewaj się spektakularnych rezultatów już po pierwszej wizycie. Daj sobie czas na powrót do wewnętrznej równowagi i wypracowanie nowych umiejętności. 

Po pierwszej wizycie możesz odczuwać różne emocje, dlatego warto zaplanować czas na relaks i refleksję po spotkaniu.

Psychoterapia to przestrzeń, w której możesz bezpiecznie eksplorować swoje emocje i doświadczenia, prowadząc do lepszego zrozumienia siebie. 

Co, jeśli nie wiem, od czego zacząć konsultację z psychoterapeutą? 

Możesz nie wiedzieć, od czego zacząć rozmowę, ale to naturalne – terapeuta pomoże Ci poprowadzić spotkanie. Podczas pierwszych sesji terapeuta zadaje różne pytania, które pomogą mu lepiej Cię poznać i zrozumieć Twoje potrzeby. Nie musisz mieć gotowych odpowiedzi na wszystko – to wspólna droga do odkrywania, co jest dla Ciebie ważne.

Czy terapeuta będzie mi mówił, co mam robić (udzielał porad)? 

Nie, psychoterapeuta nie udziela porad. Nie wie bowiem, jakie rozwiązania zdadzą u Ciebie egzamin, bo każdy człowiek jest unikalną jednostką i żyje w nieco innych warunkach. Np. jedna ofiara przemocy w związku łatwo odejdzie od oprawcy, bo ma pieniądze. Druga czuje się od niego zależna, bo nie posiada żadnych oszczędności. Terapeuta będzie Cię wspierać w odkrywaniu najlepszych dla Ciebie rozwiązań, pomagając wzmocnić Twoją pewność siebie i poczucie sprawczości.

Ile trwa psychoterapia? 

Psychoterapia trwa tyle czasu, ile wymaga tego stan pacjenta. Na ogół dłużej pracuje się nad zaburzeniami osobowości niż nad problemami z asertywnością. Zazwyczaj czas trwania psychoterapii po części determinuje nurt, z jakiego korzysta specjalista. Terapeuta podczas zawierania kontraktu terapeutycznego poda szacowaną liczbę sesji. 

Terapia poznawczo-behawioralna jest krótkoterminowa. Obejmuje kilkanaście spotkań, rzadziej kilkadziesiąt. 

Dla porównania, terapia psychodynamiczna może trwać rok lub kilka lat. Zależy to od indywidualnych trudności pacjenta. 

Jakie zmiany mogę osiągnąć dzięki psychoterapii? 

Psychoterapia przynosi zmiany, ale te nie następują od razu. Potrzeba czasu, aby zmienić swoje myśli, zachowania i sposoby budowania więzi z innymi. Nie możemy wymazać swoich wcześniejszych doświadczeń i nawyków. Na szczęście im częściej powtarzamy nowe zachowania, tym bardziej stają się automatyczne. W trudnych sytuacjach, przy wysokim poziomie stresu, możemy zareagować w stary sposób. Nie oznacza to, że psychoterapia zakończyła się porażką, tylko tak działa ludzki mózg. W sytuacjach zagrożenia do głosu dochodzą dawne zachowania. 

Psychoterapia pomaga:

lepiej regulować emocje, 
poprawić relacje międzyludzkie, 
stawiać zdrowe granice, 
zbudować stabilną i adekwatną samoocenę,
lepiej radzić sobie z krytyką innych, 
odzyskać dobry nastrój,
żyć w pełni – lęk przestaje Cię ograniczać, 
lepiej funkcjonować przy ADHD i autyzmie,
zerwać z uzależnieniem, 
nauczyć się otwartej komunikacji opartej na asertywności. 

Bibliografia:

Beck J.S.; Terapia poznawczo-behawioralna: podstawy i zagadnienia szczegółowe; Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012
Hayes L.L., Ciarrochi J.V. , Bailey A.; Co cię wzmacnia; Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2024
Kita S., Brewińska D.; Metodyka pracy terapeutycznej z parą w ujęciu psychoterapii integracyjnej; Wydawnictwo Difin, 2023
Maliszewska I.; O czym kłamią myśli; Wydawnictwo Feeria, 2023
Ziopaja N.; Samopomocownik: pielęgnuj swoje zdrowie psychiczne; Znak Koncept, 2022