DDA – Dorosłe Dzieci Alkoholików – konsekwencje dorastania w rodzinie z problemem alkoholowym cz.2

Skutki dorastania z rodzicem alkoholikiem mogą trwać przez całe życie, jeśli człowiek nie otrzyma potrzebnej pomocy. Niestabilność zachowań rodzica-alkoholika, brak przewidywalności, przemoc, chwiejny system wartości mogą prowadzić u dziecka do zachowań, które mają wpływ na funkcjonowanie tej osoby oraz na jej bliskich. Gdy dzieci dorastają, stają się nastolatkami i dorosłymi, zachowania te stają się nawykami, które przekształcają się w cechy osobowości. Dorosłe dzieci alkoholików (DDA) mogą doświadczać problemów w związkach, przyjaźni, relacjach z rodziną i życiu codziennym. 

obraz

1. Izolowanie się

DDA mają tendencję do odpychania innych ludzi i izolowania się, szczególnie w trudnej sytuacji. Ta cecha jest wspólnym skutkiem innych cech i niedostosowanych zachowań. W wielu przypadkach jest to część strategii radzenia sobie, którą stosują w celu samouspokojenia. Jest to wprawdzie niezdrowa reakcja na emocjonalne zawirowania, ale dorosłe dziecko alkoholika może się jej nauczyć. Niestety, samoizolacja utrzymuje się w dorosłym życiu nawet długo po tym, jak dana osoba opuściła środowisko, które wywołało pierwotny stres.

 

Izolowanie się jest szkodliwe w wielu dziedzinach życia. Może odpychać przyjaciół o dobrych intencjach, którzy nie rozumieją, jak zareagować i mogą myśleć, że dana osoba nie chce już utrzymywać relacji. Może sprawić, że romantyczni partnerzy lub współmałżonkowie poczują się niekochani, co spowoduje bariery emocjonalne i komunikacyjne. W pracy może prowadzić do większej liczby opuszczonych dni, słabej komunikacji, mniejszej satysfakcji z pracy i gorszej jakości pracy. Negatywnym skutkiem jest częsta zmiana lub utrata pracy.

 

2. Niekonsekwencja

Często zdarza się, że dorosłe dzieci rodziców alkoholików składają wielkie obietnice, a potem dotrzymują tylko kilku z nich lub nie dotrzymują żadnej. Jednym z powodów takiej sytuacji jest niestabilność życia domowego w okresie dorastania. Rodzic, który zachowuje się inaczej na trzeźwo niż w stanie upojenia alkoholowego, jest dezorientujący. Rodzice nadużywający alkoholu często mają też problemy finansowe, co utrudnia zaplanowanie najbliższej przyszłości.

 

Ze względu na swoją niekonsekwencję, DDA rozczarowują otoczenie. Zazwyczaj mają dobre intencje i chcą wszystkim pomagać lub być w stanie poradzić sobie ze wszystkim. Przyjaciele, współmałżonkowie, dzieci, członkowie rodziny i współpracownicy mogą być często na nich źli. Mogą nie rozumieć, dlaczego dorosłe dzieci rodziców alkoholików nadmiernie się angażują i nie potrafią dotrzymać słowa. Dzieci są często rozczarowane, ponieważ oczekują konsekwencji i może to mieć negatywny wpływ na ich rozwój. Mogą również angażować się w duże projekty lub przyjmować na siebie wiele obowiązków w pracy, a później mieć problem z dotrzymaniem realizacji.

 

3. Nadreaktywność

Dzieci, które dorastają z rodzicami alkoholikami, często widzą, że ich rodzice przesadnie reagują na sytuacje. Ponadto traumatyczne przeżycia, jakich doświadczają w dzieciństwie, mogą prowadzić do rozregulowania emocjonalnego. W takiej sytuacji dzieci mogą reagować na najmniejsze stresujące sytuacje silnymi emocjami. Mogą czuć lęk, mimo że zdarzenie wydaje się błahe lub nieszkodliwe. Jest to spowodowane traumatycznymi wspomnieniami z dzieciństwa. Te cechy DDA mogą powodować komplikacje i stres w miarę upływu czasu.

 

Istnieje kilka reakcji w mózgu, które zachodzą po traumie lub stresie. Kiedy wróci wspomnienie, w odpowiedzi na nową sytuację mogą wystąpić bardzo podobne odczucia jak w przypadku pierwotnej sytuacji traumatycznej. Dlatego u dorosłych dzieci rodziców alkoholików, rozwijają się reakcje nieadaptacyjne. Mogą one szybko powrócić do stanu, w którym przed laty były przestraszone, smutne, rozzłoszczone lub zranione. Może to być niepokojące w związkach, ponieważ partnerzy mogą nie wiedzieć, co wywołuje taką reakcję. Kiedy przyjaciele, partnerzy lub członkowie rodziny reagują obrażaniem się, lub złością, może to pogorszyć sytuację. Ludzie mogą po prostu unikać DDA, który często przesadnie reaguje, co utrudnia utrzymanie relacji.

 

4. Ocenianie siebie

Jednym z najszybszych sposobów obrażenia bliskiej osoby jest osądzanie. Słysząc mocną krytykę, ludzie mogą czuć się urażeni. Jednak DDA nie tylko osądzają wszystkich dookoła. Mają tendencję do osądzania się i mogą być najsurowszymi krytykami samych siebie. W wyniku odrzucenia przez rodziców i doświadczanego w dzieciństwie wstydu, DDA często mają zakorzenione poczucie bezwartościowości. Dlatego często poniżają siebie, dewaluują swoje dokonania i sukcesy. Zdarza się, że zaniedbują własne potrzeby, boją się rywalizacji, nowych wyzwań i ocenienia przez innych. Jednak z drugiej strony są też osoby dorastające w domu, gdzie rodzice byli uzależnieni i cechują się nadmiernym perfekcjonizmem, wewnętrznym nakazem ciągłego osiągania sukcesów. Przykładają bardzo dużą wagę do tego, co powiedzą inni.

 

5. Odczuwanie silnego lęku

Dorastając w rodzinie z problemem alkoholowym nigdy nie można być pewnym co będzie jutro. Dlatego DDA mogą nadmiernie przeżywać lęk o przyszłość, nawet kiedy nie ma realnego zagrożenia. Mają w głowie katastroficzną wizję przyszłości, często są nieufni. Zależy im, żeby się zabezpieczyć i za wszelką cenę unikać zagrożenia. Żyją w stanie podwyższonej mobilizacji, co często jest męczące i generuje wysoki poziom stresu.

 

6. Trudności w relacjach – lęk przed odrzuceniem

Lęk przed odrzuceniem u osób z syndromem DDA może manifestować się na różny sposób, od nieufności, niechęcią, żeby się zaangażować. Czasami są to myśli o odrzuceniu przez partnera/partnerkę, co może powodować nadmierną zazdrość, trudność w stworzeniu poczucia bliskości czy kontrolowanie osoby, z którą są w relacji. Charakterystyczne związki dla DDA są nacechowane dystansem oraz nadmierną inwigilacją, sprawdzaniem drugiej osoby.

 

7. Ciągłe kontrolowanie innych i siebie

Wewnętrzny przymus, żeby zaplanować swoje życie i trzymać się planu. Osoba dorastająca w domu z alkoholikiem potrzebuje poczucia bezpieczeństwa. Przekonania, że świat jest znany i może być zrozumiany. Dlatego często sami tworzą sztywne ramy swojego funkcjonowania, żeby zapewnić sobie poczucie bezpieczeństwa. Jednak czasami, kiedy nie uda się zaplanować, przewidzieć niektórych sytuacji może pojawić się impulsywność i zupełne rozhamowanie w kontekście przestrzegania wyznaczanych wcześniej reguł.

 

8. Bardzo dogmatyczne trzymanie się zasad

Kiedy rodzice nadużywają alkoholu bardzo trudno, zrozumieć i przyswoić jednoznaczny system wartości. Dlatego dziecko takich rodziców w dorosłym życiu może chcieć podążać za spójnym systemem wartości, który uporządkuje ich rzeczywistość. Wywierają przymus na sobie i bliskich, aby wypełniać narzucane przez wybrany system reguły. Bardzo często używają słów: „muszę”, „tak wypada”, „tak należy”. Są skłonni do surowego oceniania siebie i innych oraz sztywnego myślenia o rzeczywistości. Czasami może nastąpić paradoksalne, zupełne odrzucenie norm i zasad i traktowanie z pogardą osób reprezentujących dany system wartości.